Jump to content

Patakaran:''Universal Code of Conduct''/Mga Alituntunin sa Pagpapatupad

From Wikimedia Foundation Governance Wiki
This page is a translated version of the page Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines and the translation is 100% complete.
Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct

1. Mga Alituntunin sa Pagpapatupad ng UCoC

Inilalarawan ng Mga Alituntunin sa Pagpapatupad na ito kung paano nakakamit ng pamayanan at ng Wikimedia Foundation ang mga layunin ng Universal Code of Conduct (UCoC). Kabilang dito, bukod sa iba pang mga paksa: pagtataguyod ng pag-unawa sa UCoC, pagsali sa aktibong gawain upang maiwasan ang mga paglabag, pagbuo ng mga prinsipyo para sa tumutugon na gawain sa mga paglabag sa UCoC, at pagsuporta sa mga lokal na istruktura ng pagpapatupad.

Nalalapat ang UCoC sa lahat ng mga online at offline na espasyo ng Wikimedia. Samakatuwid, ang pagpapatupad ng UCoC ay isang nakabahaging tungkulin. Alinsunod sa prinsipyo ng paggalaw ng desentralisasyon, ang UCoC ay dapat ipatupad ay dapat maipatupad sa pinaka-makasaturang nauugnay na lokal na antas.

Ang Mga Alituntunin sa Pagpapatupad ay nagbibigay ng balangkas para sa pakikipag-ugnayan ng kasalukuyan at hinaharap na mga istruktura ng pagpapatupad, na naglalayong lumikha ng batayan para sa isang kapantay-pantay at magkaka-singtulad na pagpapatupad ng UCoC.

1.1 Mga Pagsasalin ng mga Alituntunin sa Pagpapatupad ng UCoC

Ang orihinal na bersyon ng UCoC Enforcement Guidelines ay nasa Ingles. Ito ay isinalin sa iba't-ibang wika na ginagamit sa mga proyekto ng Wikimedia. Ang Wikimedia Foundation ay nagsisikap na magkaroon ng tumpak na mga pagsasalin. Kung may anumang pagkakaiba sa kahulugan sa pagitan ng Ingles na bersyon at isang pagsasalin, ang mga desisyon ng U4C ay dapat na nakabatay sa Ingles na bersyon.

1.2 Pagsuri ng UCoC Alituntunin sa Pagpapatupad at UCoC

Ang Universal Code of Conduct Coordinating Committee ay nangunguna sa taunang pagsusuri ng UCoC Enforcement Guidelines.

2. Pang-ingat na Gawain

Ang bahaging ito ay naglalayong magbigay ng mga alituntunin para sa mga komunidad ng Wikimedia at mga kaakibat na indibidwal na magkaroon ng kamalayan sa UCoC, upang lubos na maunawaan at sumunod dito. Sa layuning iyon, ang seksyong ito ay nagdedetalye ng mga rekomendasyon para sa pagpapataas ng kamalayan sa UCoC, paghawak ng mga pagsasalin ng UCoC, at pagsulong ng boluntaryong pagsunod sa UCoC kung saan naaangkop o kinakailangan.

2.1 Abiso at kumpirmasyon ng UCoC

Tumutugon ang UCoC sa lahat ng nakikipag-ugnayan at nag-aambag sa mga proyekto ng Wikimedia. Nilalapat din ito sa mga opisyal na harapang kaganapan, at mga nauugnay na espasyo na naka-host sa mga third party na mga plataporma bilang batayan ng pag-uugali para sa pakikipagtulungan sa mga proyekto ng Wikimedia sa buong mundo.

Ang UCoC ay bahagi ng Mga Tuntunin ng Paggamit ng Wikimedia.

Karagdagan dito, kailangang tiyakin ng mga sumusunod na indibidwal ang kanilang pagsunod sa UCoC:

  • Lahat ng kawani at kontratista ng Wikimedia Foundation, mga kasapi ng Board of Trustees, mga kasapi at kawani ng mga kaakibat (affiliates) ng Wikimedia;
  • Sinumang kinatawan ng kaakibat ng Wikimedia o naghahangad na kaakibat ng Wikimedia (katulad ng, ngunit hindi limitado sa: isang indibidwal, o pangkat ng mga indibidwal, na naglalayong magsulong at/o makipagtulungan sa isang kaganapan, grupo, pag-aaral na inii-sponsor ng Wikimedia, sa loob man o sa labas ng wiki sa pook ng pag-aaral); at
  • Sinumang indibidwal na may nais na gumamit ng tatak (trademark) ng Wikimedia Foundation sa isang kaganapan tulad ng, ngunit hindi limitado sa: mga kaganapang may mga tatak ng Wikimedia (tulad ng pagsangkot nito sa pamagat ng kaganapan) at representasyon ng organisasyon, pamayanan, o proyekto ng Wikimedia sa isang kaganapan (tulad ng, ngunit hindi limitado sa, mga nagtatanghal o isang tagapamahala ng isang booth).

2.1.1 Pagsusulong ng kamalayan sa UCoC

Upang mapahusay ang kamalayan, mahahanap ang link papunta sa UCoC sa:

  • Mga naka-rehistro na pahina ng taga-gamit (user) at kaganapan;
  • Mga sinasailalim na pahina ng mga proyekto ng Wikimedia at mga pahinang pagsang-ayon (confirmation pages) sa mga pagbabago para sa mga naka-logout na mga tagagamit (kung saan naaangkop at teknikal na naaari);
  • Mga sinasailalim na pahina ng mga website ng mga kinikilalang kaakibat (recognized affiliates) at user groups;
  • Malinaw na pagbabatid sa mga harapan, malayuan, at magka-halo (hybrid) na mga kaganapan; at
  • Kahit saan pa na itinuturing na naaangkop ng mga lokal na proyekto, kaakibat, samahan ng mga tagagamit, at taga-organisa ng kaganapan.

2.2 Mga rekomendasyon sa pagsasanay ng UCoC

Ang U4C, na may suporta mula sa Wikimedia Foundation, ay bubuo at nagpapatupad ng pagsasanay upang magbigay ng isang karaniwang pag-unawa sa UCoC at mga kasanayan para sa pagpapatupad nito. Ang mga nauugnay na stakeholder ay dapat konsultahin sa pagbuo ng pagsasanay, kabilang ang, ngunit hindi kukulangin sa: Mga Kaakibat, ang Affiliations Committee, Arbitration Committee, Steward at iba pang Advanced Rights Holders, T&S at legal, at iba pa na itinuturing nitong kapaki-pakinabang sa pagbibigay ng kumpletong view ng UCoC.

Ang mga pagsasanay na ito ay para sa mga taong nagnanais na maging bahagi ng proseso ng pagpapatupad ng UCoC, o sa mga may nais na maipaalam tungkol sa UCoC.

Ang pagsasanay ay isasaayos sa mga magkakabukod na module na sumasaklaw sa pangkalahatang impormasyon, pagtukoy ng mga paglabag at suporta, at mga masalimuot na kaso at apela. Ang U4C ay tumutungkulin sa pagpapanatili at pag-update ng mga module ng pagsasanay kung kinakailangan.

Magiging kaabot-abot ang mga training modules sa iba't-ibang mga format at sa iba't ibang mga plataporma para sa madaling pag-access. Ang mga lokal na pamayanan at mga Kaakibat ng Wikimedia na nais magbigay ng pagsasanay sa antas ng kanilang komunidad ay makaka-kuha ng suportang pinansyal mula sa Wikimedia Foundation upang maipatupad ang pagsasanay. Kabilang dito ang suporta para sa mga pagsasalin (translations).

Ang mga kalahok na nakakumpleto ng isang module ay dapat magkaroon ng kapasyahan na ang kanilang pagkumpleto ay kilalanin sa publiko.

Ang mga sumusunod na hanay ng mga pagsasanay ay iminumungkahi:

Module A - Orientation (UCoC - General)

  • Tumulong upang matiyak ang isang malawakang pag-unawa sa UCoC at pagpapatupad nito
  • Maipaliwanag nang maiksi kung ano ang UCoC at ang inaasahang pagpapatupad nito, pati na rin kung anong mga kasangkapan ang magagamit upang makatulong sa pag-uulat ng mga paglabag

Module B - Pagkilala at Pag-uulat (UCoC - Mga Paglabag)

  • Bigyan ang mga tao ng kakayahang matukoy ng mga paglabag sa UCoC, maunawaan ang mga proseso ng pag-uulat at matutunan kung paano gamitin ng mga kasangkapan sa pag-uulat (reporting tools)
  • Liwanagin ang uri ng paglabag, kung paano tukuyin ang mga pangyayari na maaaring isumbong sa kanilang lokal na konteksto, paano at saan gagawa ng mga ulat, at ang pinakamainam na paghawak ng mga kaso sa loob ng mga proseso ng UCoC
  • Ang pagsasanay ay tutuon din sa mga partikular na bahagi ng UCoC, tulad ng panliligalig at pangmamalabis ng kapangyarihan (kung kinakailangan)

Modules C - Mga masalimuot na kaso, mga Apela (appeals) (UCoC - Mararaming Paglabag, Mga Apela)

  • Ang mga modules na ito ay ang mga paunang kinakailangan sa pagsanib sa U4C, at inirerekomenda sa mga may kagustuhan na magprisinta sa U4C at sa mga may mayroon nang karanasan sa paghawak ng mga karapatan
  • Ang modules na ito ay dapat sumaklaw sa dalawang partikular na paksain:
    • C1 - Paghawak ng mga masalimuot na kaso (UCoC - Mararaming Paglabag): Sakupin ang mga tagusan (cross-wiki) na asunto ng wiki, pangmatagalang panliligalig, patunayan ang mga banta, mainam at mahinay na pakikipag-talaksaan, at pagtanggol sa kaligtasan ng mga naapi at ibang tao pang may panghihina
    • C2 - Pangangasiwa ng mga apela, pagsara ng mga paglilitis (UCoC - Mga Apela): Pangasiwaan ang mga sakop ng apela sa UCoC
  • Ang mga bahagi (module) na ito na pinamumunuan ng tagapagturo (ínstructor) ay mga pinasadyang pagsasanay (trainings) na ipamamahagi sa mga kasapi at aplikante ng U4C, at sa mga hinalal ng pamayanan na mga tagasagawa (functionaries) na lalagda sa Access to Nonpublic Personal Data Policy
  • Kung makakaya, ang materyales na pinamumunuan ng tagapagturo (instructor) sa mga pagsasanay na ito, tulad ng mga indibidwal na module, slide, tanong, atbp., ay maipa-tatanggap sa publiko

3. Matugon na gawain

Nilalayon ng bahagi (section) na ito na maibigay ang mga alituntunin (guidelines) at mga paninindigan (principles) tungo sa pagsasagawa ng mga ulat na tumutukoy sa paglabag ng UCoC, at mga pagpapayo ng pagpapatupad sa mga lokal na istruktura na tumutukoy sa mga paglabag ng UCoC. Sa layuning iyan, liliwanagin ng bahaging ito ang mga mahahalagang prinsipyo ng sagawaing pag-uulat, mga payo ukol sa kasangkapan ng pagsusumbong (reporting tool), ang minumungkahing pagpatakaran sa mga iba't-ibang antas ng paglabag, at mga rekomendasyong pagpapatupad sa mga istrukturang lokal.

3.1 Mga prinsipyo ng paghahain at pagproseso sa mga paglabag ng UCoC

Ang mga sumusunod na paninindigan (principles) ay mga pamantayan ng reporting systems sa buong lawak ng Kilusan.

Mga ulat:

  • Ang pag-uulat ng mga paglabag sa UCoC ay dapat na maaring sa pamamagitan ng pinagtamaan ng paglabag, gayundin ng mga hindi sangkot na ikatlong partido na nakasaksi sa pangyayari
  • Ang mga ulat ay may kakayahang saklawin ang mga paglabag sa UCoC, mangyari man ang mga ito online, offline, sa isang puwang na hino-host ng isang third party, o isang halo ng mga puwang
  • Dapat na maari para sa mga ulat na gawin sa publiko o may sari-saring antas ng pagka-pribado
  • Ang kredibilidad at pagpapatunay ng mga bintang ay sisiyasatin nang lubusan upang maayos na masuri ang panganib at pagiging lehitimo
  • Ang mga user na patuloy na nagpapadala ng masamang pananampalataya o hindi makatwirang mga ulat ay nanganganib na mawalan ng mga pribilehiyo sa pag-uulat
  • Ang mga akusado na indibidwal ay dapat magkaroon ng access sa mga detalye ng di-umano'y paglabag na ginawa laban sa kanila maliban kung ang naturang pag-access ay maglalagay ng panganib sa panganib o malamang na makapinsala sa reporter o sa kaligtasan ng iba.
  • Kung saan posible at kinakailangan, ang Wikimedia Foundation ay magbibigay ng mga mapagkukunan ng pagsasalin para sa mga ulat

Pagproseso ng mga paglabag:

  • Ang mga kalalabasan ay dapat na maging kapantay ang sukat (proportional) sa kalubhaan ng paglabag
  • Ang mga kaso ay hahatulan sa paraang may sapat na kaalaman, na gumagamit ng konteksto, alinsunod sa mga prinsipyo ng UCoC
  • Ang mga kaso ay dapat lutasin sa loob ng isang katanggap-tanggap na takdang-panahon, na may napapanahong update na maibibigay sa mga kalahok kung ito ay matatagalan

Paglilinaw:

  • Kung maaari, ang pangkat na magpro-proseso sa paglabag ng UCoC ay makapaglalaan ng isang pampublikong imbakan (archive) ng mga kasong iyon, habang napapanatili ang sarilinan (privacy) at katiwasayan ng mga hindi pang-publiko na kaso
  • Ang Wikimedia Foundation ay maglalathala ng mga pangunahing istatistika tungkol sa paggamit ng central reporting tool na naimungkahi sa bahaging 3.2, habang iginagalang kahit ang mga pinaka-maliit na prinsipyo ng pagkumkom ng kaalaman (data collection) at paggalang sa sarilinan (privacy).
    • Ang iba pang mga pangkat na nagpro-proseso ng mga paglabag sa UCoC ay hinihikayat na magbigay ng mga pangunahing istatistika ukol sa mga paglabag sa UCoC at mga ulat sa abot ng kanilang makakaya, habang iginagalang ang mga prinsipyo ng minimal data collection at paggalang sa pagka-pribado.

3.1.1 Pagbibigay ng mga mapagkukunan para sa pagproseso ng mga kaso

Ang pagpapatupad ng UCoC ng mga istruktura ng lokal na pamamahala ay sinusuportahan sa maraming paraan. Ang mga pamayanan ay pumipili mula sa iba't-ibang mekanismo o diskarte batay sa ilang mga kadahilanan tulad ng: ang kapasidad ng kanilang mga istruktura sa pagpapatupad, diskarte sa pamamahala, at mga kagustuhan ng komunidad. Ang ilan sa mga pamamaraang ito ay maaaring kabilang ang:

  • Isang Arbitration Committee (ArbCom) para sa isang partikular na proyekto ng Wikimedia
  • Isang ArbCom ang ibinahagi sa maraming proyekto ng Wikimedia
  • Mga advanced rights holders na nagpapatupad ng mga lokal na patakaran na naaayon sa UCoC sa isang desentralisadong paraan
  • Mga panel ng mga lokal na administrador na nagpapatupad ng mga patakaran
  • Mga lokal na kontribyutor na nagpapatupad ng mga lokal na patakaran sa pamamagitan ng talakayan at kasunduan sa pamayanan

Pinangangasiwaan ng mga pamayanan ang pagpapatupad sa pamamagitan ng mga umiiral na paraan kung saan hindi sila sumasalungat sa UCoC.

3.1.2 Pagpapatupad ayon sa uri ng mga paglabag

Ang bahaging ito ay nagdedetalye sa hindi lubos na talaan ng iba't-ibang uri ng paglabag, kasama ang mekanismo ng maaring nauukol na pagpapatupad.

  • Mga paglabag na kinasasangkutan ng mga banta ng anumang uri ng pisikal na karahasan
    • Pinangangasiwaan ng Wikimedia Trust & Safety team
  • Mga paglabag na kinasasangkutan ng paglilitis o legal na banta
    • Ipinadala sa Wikimedia Foundation Legal team, o, kung naaangkop, iba pang mga propesyonal na maaaring masuri nang naaangkop ang merito ng mga pagbabanta
  • Mga paglabag na kinasasangkutan ng walang pahintulot na pagsisiwalat ng personal na nakakapagpakilalang impormasyon
    • Pangkalahatang pinangangasiwaan ng mga user na may mga pahintulot sa pangangasiwa o pag-edit ng pagsugpo
    • Paminsan-minsan ay hinahawakan ng Trust & Safety
    • Ipinadala sa Wikimedia Foundation Legal team o, kung naaangkop, iba pang mga propesyonal na maaaring masuri nang naaangkop ang mga merito ng kaso kung ang ganitong uri ng paglabag ay humihimok ng legal na obligasyon
  • Mga paglabag na nauugnay sa pamamahala ng kaakibat
    • Hinahawakan ng Affiliations Committee o katumbas na katawan
  • Mga paglabag sa mga teknikal na espasyo
    • Pinangangasiwaan ng Technical Code of Conduct Committee
  • Matuwinang pagkabigo ng hindi pagsunod sa UCoC
    • Pinangangasiwaan ng U4C
    • Ang ilang mga halimbawa ng systemic failure ay kinabibilangan ng:
      • Kakulangan ng lokal na kapasidad na ipatupad ang UCoC
      • Mga pare-parehong lokal na desisyon na sumasalungat sa UCoC
      • Pagtanggi na ipatupad ang UCoC
      • Kakulangan ng mga mapagkukunan o kakulangan ng kalooban upang matugunan ang mga isyu
  • Mga paglabag sa UCoC sa wiki
    • Mga paglabag sa UCoC na nangyayari sa maraming wiki: Pinangangasiwaan ng mga pandaigdigang sysop at tagapangasiwa at mga katawan na humahawak sa mga single-wiki na paglabag sa UCoC o pinangangasiwaan ng U4C kung saan hindi sumasalungat ang mga ito sa mga alituntuning ito
    • Mga paglabag sa UCoC na nangyayari sa iisang wiki: Pinangangasiwaan ng mga umiiral na istruktura ng pagpapatupad ayon sa kanilang mga kasalukuyang alituntunin, kung saan hindi sumasalungat ang mga ito sa mga alituntuning ito
      • Ang mga simpleng paglabag sa UCoC tulad ng paninira ay dapat pangasiwaan ng mga kasalukuyang istruktura ng pagpapatupad sa pamamagitan ng mga umiiral na paraan, kung saan hindi sumasalungat ang mga ito sa mga alituntuning ito
  • Mga paglabag sa labas ng wiki
    • Pinangangasiwaan ng U4C kung saan walang lokal na istruktura ng pamamahala (hal. ArbCom), o kung ang kaso ay isinangguni sa kanila ng istruktura ng pagpapatupad na kung hindi man ay magiging responsable
    • Sa ilang mga kaso, nakakatulong na iulat ang mga paglabag sa labas ng wiki sa mga istrukturang nagpapatupad ng nauugnay na espasyo sa labas ng wiki. Hindi nito pinipigilan ang mga umiiral na lokal at pandaigdigang mekanismo ng pagpapatupad na kumilos sa mga ulat
  • Mga paglabag sa mga personal na kaganapan at espasyo
    • Ang mga kasalukuyang istruktura ng pagpapatupad ay kadalasang nagbibigay ng mga tuntunin ng pag-uugali at pagpapatupad sa mga puwang sa labas ng wiki. Kabilang dito ang mga patakaran sa friendly space at mga panuntunan sa kumperensya
    • Ang mga istruktura ng pagpapatupad na humahawak sa mga kasong ito ay maaaring mag-refer sa kanila sa U4C
    • Sa mga pagkakataon ng mga kaganapan na hino-host ng Wikimedia Foundation, ang Trust & Safety ay nagbibigay ng pagpapatupad ng patakaran sa kaganapan

3.2 Mga pinapayong tagubilin para sa reporting tool

Ang isang pumapagitnang kasangkapan sa pag-uulat at pagproseso ng mga paglabag sa UCoC ay ibubuo at pananatilihin ng Wikimedia Foundation. Magiging maarin na makagawa ng mga ulat sa pamamagitan ng MediaWiki gamit ang kasangkapan na ito. Ang layunin ay upang ang hadlang na teknikal sa pag-uulat at pagproseso ng mga paglabag sa UCoC ay mapasailalim.

Dapat na ang mga ulat ay may kasamang makatuturang impormasyon na maikikilos o makapagbibigay ng kasulatan ng pangyayari ukol sa kaso. Dapat payagan ang "reporting interface" na makapagbigay ng mga bagay-bagay sa sinumang may kinalaman sa pagpro-proseso ng kinauukulang kaso. Kabilang dito ang kaalaman katulad nang, ngunit hindi magkukulang sa:

  • Paano nilalabag ang UCoC sa pag-uugali ng iniulat
  • Sino o ano ang napinsala ng paglabag na ito sa UCoC
  • Kung kailan at anong oras naganap ang (mga) pangyayari
  • Ang (mga) pook ng (mga) pangyayari
  • Iba pang kaalaman para sa mga pangkat ng tagapagpatupad na makapag-bibigay-daan sa kanila ng pinakamahusay na pangangasiwa ng usapin

Dapat gumana ang kasangkapan sa ilalim ng mga prinsipyo ng kadalian sa paggamit ("ease-of-use"), pagkapribado, at seguridad, maangkop na pagproseso, at kalinawan.

Hindi kinakailangang gamitin ng mga indibidwal na inatasan sa pagpapatupad ng UCoC ang kagamitan na ito. Maaari silang magpatuloy sa paggamit ng anumang mga kasangkapan na sa tingin nila ay naaangkop, hangga't ang mga kaso ay pinangangasiwaan ayon sa katulad na mga prinsipyo ng kadalian ng paggamit, pagkapribado at seguridad, pagiging maangkop sa pagproseso, at kalinawan.

3.3 Mga prinsipyo at pinapayong tagubilin para sa mga istruktura ng pagpapatupad

Kung maaari, ang umiiral na lokal na mga istraktura sa pagpapatupad ay may pananagutan na makatanggap ng mga ulat at makikipag-usap sa mga paglabag sa UCoC, ayon sa mga patnubay na ipinahayag dito. Upang matiyak na ang pagpapatupad ng UCoC ay nananatiling tumatagal sa buong kilusan, ang mga sumusunod na mga simulain ay inilalapat kapag pinangangasiwaan ang mga paglabag sa UCoC.

3.3.1 Pagiging patas sa proseso

Ang mga istruktura ng pagpapatupad ay dapat bumuo at magpanatili ng mga sumusuportang patakaran patukoy sa mga salungat ng interes. Ang mga ito ay dapat makatulong sa mga admin o iba pa na matukoy kung kailan dapat umiwas o aalis sa isang ulat kapag sila ay malapit na kasangkot sa isyu.

Karaniwang magkakaroon ng pagkakataon ang lahat ng kasangkot na magbigay ng kanilang pananaw sa mga suliranin at katibayan, at maaari din na umanyaya ng puna mula sa iba upang makatulong itong magbigay ng higit pang kaalaman, pananaw, at konteksto. Ito ay maaaring maging hindi kadalasan upang mapangalagaan ang sarilinan at kaligtasan.

3.3.2 Kalinawan ng proseso

Ang U4C, alinsunod sa layunin at saklaw nito tulad ng tinukoy sa 4.1, ay nagbibigay ng dokumentasyon sa pagiging epektibo ng mga aksyon sa pagpapatupad ng UCoC at ang kanilang kaugnayan sa mga karaniwang paglabag sa buong kilusan, na sinusuportahan ng Wikimedia Foundation sa pagsasagawa ng pananaliksik na ito. Ang layunin ng dokumentasyong ito ay upang tulungan ang mga istruktura ng pagpapatupad sa pagbuo ng pinakamahuhusay na kagawian para sa pagpapatupad ng UCoC.

Ang mga proyekto at kaakibat ng Wikimedia, hanggang maari, ay ang magpapanatili ng mga pahinang nagbabalangkas ng mga patakaran at mga mekanismo ng pagpapatupad alinsunod sa nilalaman ng patakaran ng UCoC. Ang mga proyekto at kaakibat na may umiiral na mga alituntunin o patakaran na salungat sa nilalaman ng patakaran ng UCoC ay dapat nilang talakayin ang mga pagbabago upang umayon sa mga pandaigdigang pamantayan ng pamayanan. Ang pagbago o paglikha ng bagong lokal na mga patakaran ay dapat gawin sa paraang hindi sumasalungat sa UCoC. Ang mga proyekto at kaakibat ay maaaring humiling ng payo mula sa U4C tungkol sa maaring maging bagong mga patakaran o alituntunin.

Para sa mga talakayan na kusang sa Wikimedia nagaganap, na nakatanghal sa mga third party na palatuntunan (hal. Discord, Telegram, atbp.), ang Mga Tuntunin sa Paggamit ng Wikimedia ay maaring hindi makasaklaw. Ang mga ito ay may mga sarili nilang alituntunin at patakaran nang pakikipagkapwa. Gayunpaman, ang pag-uugali ng mga Wikimedian sa lawak ng mga nauugnay na third party ay maaaring tanggapin bilang katunayan sa mga ulat ng mga paglabag sa UCoC. Hinihikayat namin ang mga kasapi ng pamayanang Wikimedia na pumagitna sa mga lawak ng mga ikatlong partido na palatuntunan na nauugnay sa Wikimedia, na isama ang paggalang sa UCoC sa kanilang mga patakaran. Marapat na ang hangad ng Wikimedia Foundation ay himikayat ng pinakamahusay na kagawian na makakapigil sa pagpatuloy ng hidwaan sa wiki sa lawak ng mga third-party na palatuntunan. Para sa mga talakayan na partikular sa Wikimedia na nagaganap sa nauugnay na espasyo na naka-host sa mga platform ng third party (hal. Discord, Telegram, atbp.), maaaring hindi nalalapat ang mga Terms of Use ng Wikimedia. Sinasaklaw sila ng mga Tuntunin ng Paggamit at mga patakaran sa pag-uugali ng partikular na website. Gayunpaman, ang pag-uugali ng mga Wikimedian sa nauugnay na espasyo na naka-host sa mga platform ng third party ay maaaring tanggapin bilang ebidensya sa mga ulat ng mga paglabag sa UCoC. Ang mga kasapi ng pamayanan ng Wikimedia na nagmo-moderate ng mga espasyong nauugnay sa Wikimedia sa mga third party na platform ay kinakailangang isama ang UCoC sa kanilang mga patakaran. Hinihikayat ng Wikimedia Foundation ang mga pinakamahusay na kagawian para sa mga platform ng third-party na pumipigil sa pagpapatuloy ng mga salungatan sa wiki sa kanilang mga espasyo.

3.3.3 Mga Apela

Ang ikinilos ng isang tao na may-hawak ng mataas na karapatan ay maaapela sa isang lokal o nakabahaging istruktura ng pagpapatupad. Maaaring payagan ng mga lokal na pamayanan ang mga apela sa ibang may hawak ng mataas na karapatan. Kung sakaling may walang lokal na istruktura ng pagpapatupad, ang isang apela sa U4C kung gayon ay pinahihintulutan.

Ang mga istruktura ng pagpapatupad ay nagtatakda ng mga pamantayan para sa pagtanggap at pagsasaalang-alang ng mga apela batay sa nauugnay na impormasyon sa konteksto at mga salik na nagpapagaan. Kabilang sa mga salik na ito ang, ngunit hindi limitado sa: pagpapatibay ng mga paratang, ang haba at kalalabasan ng parusa, at kung may hinala ng pang-aabuso sa kapangyarihan o iba pang mga sistematikong isyu, at ang posibilidad ng higit pang mga paglabag. Ang pagtanggap ng apela ay hindi ginagarantiyahan.

Hindi naari ang mga apela laban sa ilang desisyong ginawa ng Legal na departamento ng Pundasyong Wikimedia. Gayunpaman, mayroong mga gawain at desisyon ng opisina ng Pundasyong Wikimedia na naisusuri ng Case Review Committee. Ang paghihigpit, at partikular na ang mga apela sa mga gawan at desisyon ng opisina, ay maaring di tumukoy sa ibang mga hurisdiksyon, kapag nagiiba ang mga kinakailangang pang-legal.

Ang mga istruktura ng pagpapatupad ay dapat humingi ng matalinong mga pananaw sa mga kaso upang makapagtatag ng batayan sa pagbibigay o pagtanggi sa isang apela. Ang kaalaman ay dapat hawakan ng sensitibo at nang may pag-iingat sa pagkapribado ng mga taong sangkot at sa proseso ng paggawa ng desisyon.

Upang makamit ang layunin na ito, ang mga istraktura sa pagpapatupad ay hinihikayat na isaalang-alang ang iba't ibang mga kadahilanan kapag sinusuri ang mga appeal. Maaaring magkaiba ito, ngunit hindi limitado sa:

  • Ang kalubhaan at pinsalang dulot ng paglabag
  • Mga nakaraang kasaysayan ng mga paglabag
  • Tindi ng mga parusa na inaapela
  • Tagal ng panahon mula noong paglabag
  • Pagsusuri ng paglabag sa contact
  • Mga hinala ng posibleng pagmamalabis sa kapangyarihan o iba pang sistematikong isyu

4. UCoC Coordinating Committee (U4C)

Ang Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ay isang magkapantay na katawan sa iba pang mataas na antas na mga katawan sa paggawa ng desisyon (hal. ArbComs at AffCom). Ang layunin nito ay magsilbing panghuling paraan sa kaso ng mga sistematikong pagkabigo ng mga lokal na grupo upang ipatupad ang UCoC.

4.1 Layunin at saklaw

Sinusubaybayan ng U4C ang mga ulat ng mga paglabag sa UCoC, at maaaring magsagawa ng mga karagdagang pagsisiyasat at gumawa ng mga aksyon kung naaangkop. Regular na susubaybayan at susuriin ng U4C ang estado ng pagpapatupad ng UCoC. Maaari itong magmungkahi ng mga angkop na pagbabago sa UCoC, UCoC Enforcement Guidelines, at U4C Charter para isaalang-alang ng Wikimedia Foundation at ng komunidad, ngunit maaaring hindi baguhin ang mga dokumentong ito sa sarili nitong. Kung kinakailangan, tutulungan ng U4C ang Wikimedia Foundation sa paghawak ng mga kaso.

Ang U4C:

  • Pinangangasiwaan ang mga reklamo at apela sa mga sitwasyong nakabalangkas sa mga Alituntunin sa Pagpapatupad
  • Nagsasagawa ng anumang mga pagsisiyasat na kinakailangan upang malutas ang mga nasabing reklamo at apela
  • Magbigay ng mga mapagkukunan para sa mga pamayanan sa pinakamahuhusay na kasanayan ng UCoC, tulad ng kinakailangang materyales ng pagsasanay at iba pang mapagkukunan kapag kinakailangan
  • Nagbibigay ng panghuling interpretasyon sa mga UCoC Enforcement Guidelines at ng UCoC kapag kinakailangan, sa pakikipagtulungan ng mga kasapi ng pamayanan at mga istruktura ng pagpapatupad
  • Sinusubaybayan at tinatasa ang pagiging epektibo ng pagpapatupad ng UCoC, at nagbibigay ng mga tagubilin para sa pagpapabuti

Ang U4C ay hindi kukuha ng mga kaso na hindi pangunahing kinasasangkutan ng mga paglabag sa UCoC, o sa pagpapatupad nito. Ang mga responsibilidad ng U4C ay ipinaliwanag sa konteksto ng iba pang istruktura ng pagpapatupad sa 3.1.2.

4.2 Pagpili, pagiging kasapi, at mga tungkulin

Ang mga taunang halalan, na inorganisa ng pandaigdigang pamayanan, ay pipili ng hanggang 16 na bumobotong mga kasapi.

Sa mga pambihirang pagkakataon, maaaring tumawag ang U4C ng mga pansamantalang halalan, kapag natukoy nito na ang mga pagbibitiw o kawalan ng aktibidad ay nakalikha ng agarang pangangailangan para sa karagdagang mga kasapi. Ang mga halalan ay isasagawa sa pormat na katulad ng sa regular na taunang halalan.

Ang Pundasyong Wikimedia ay maaaring humirang nang hanggang dalawang hindi bumobotong kasapi sa U4C at magbibigay ng mga kawani ng suporta ayon sa ninanais at naaangkop.

4.3 Patakaran at alinsunuran

Ang U4C ay hindi gumagawa ng bagong patakaran at hindi maaaring amyendahan o baguhin ang UCoC. Sa halip, inilalapat at ipinapatupad ng U4C ang UCoC gaya ng tinukoy ng saklaw nito.

Habang nagbabago ang mga patakaran, alituntunin at pamantayan ng pamayanan sa paglipas ng panahon, ang nakaraang mga pagpipili ay isasaalang-alang lamang hanggang sa mananatiling may kaugnayan ang mga ito sa kasalukuyang konteksto.

5. Talasalitaan

Tagapangasiwa o administrador (sysop o admin)
Tingnan ang kahulugan sa Meta.

Tagahawak ng mataas na karapatan
isang tagagamit na naghahawak ng mga karapatang pang-tagapangasiwa na mas mataas sa karaniwang karapatang bumago, at ay karaniwang hinahalal sa pamamagitan ng prosesong pamayanan o hinirang ng mga Arbitration Committee. Kasama dito, bilang isang hindi-kumpletong listahan: mga lokal na sysop/tagapangasiwa, mga functionary, mga pangdaigdigang sysop, at mga katiwala.

Komite ng mga Kaakibat o Affcom
Tignan ang kahulugan sa Meta.

Arbitration Committee o ArbCom
pangkat ng mga pinagkakatiwalaang user na nagsisilbing panghuling grupo sa paggawa ng desisyon para sa ilang hindi pagkakaunawaan. Ang ArbCom ay itinuturing na isang mataas na antas na katawan sa paggawa ng desisyon para lamang sa mga bahagi ng UCoC na nasa saklaw nito, gaya ng tinukoy ng komunidad nito. Ang isang ArbCom ay maaaring maghatid ng higit sa isang proyekto (hal. Wikinews at Wikivoyage) at/o higit sa isang wika. Para sa mga layunin ng mga patnubay na ito, kabilang dito ang Code of Conduct Committee para sa mga Wikimedia Technical Spaces at mga hanay ng administratibo. Tingnan din ang kahulugan sa Meta-Wiki.

Nagbubuklod na pandiwa
Habang nagsusulat ng Alituntunin sa Pagpapatupad, tinuturi ng komiteng tagasulat ang mga salitang ‘gumawa’, ‘pag-unlad’, ‘dapat’, ‘ipagpatupad’, ‘kinakailangang’, ‘gumawa’, ‘dapat tiyak na’, at ‘dapat’ na nagbubuklod. Ihambing ito sa Naghihikayat na pandiwa.

Case Review Committee
Tignan ang kahulugan sa Meta.

Pamayanan
Tumutukoy sa isang pamayanan ng proyekto. Ang mga desisyon na gawa ng pamayanan ng isang proyekto ay karaniwang tinutukoy ng pagkasunduan. Tignan din: Proyekto.

Cross-wiki
Nakakaapekto o nagaganap sa higit sa isang proyekto. Tingnan din: Pandaigdigan.

Tagapag-ugnay ng kaligtasan ng kaganapan
isang tao na itinalaga ng mga taga-ayos ng isang sa personal na kaganapang kaakibat sa Wikimedia na nananagot sa kaligtasan at seguridad ng kaganapang iyon.

Pandaigdigan (Global)
Tumutukoy sa lahat ng mga proyektong Wikimedia. Sa kilusang Wikimedia, ang “pandaigdigan” ay isang balbal na salita na tumutukoy sa namamahalang katawan sa buong-Kilusan. Ito ay karaniwang ipinaghahambing sa “lokal”.

Global sysops
Tignan ang kahulugan sa Meta-Wiki.

Mataas na antas na decision-making body
Isang grupo (i.e. U4C, ArbCom, AffCom, Stewards) kung saan wala nang apela sa pagpapatupad ng UCoC. Ang iba't-ibang isyu ay maaaring may iba't-ibang mataas na antas na mga katawan sa paggawa ng desisyon. Ang terminong ito ay hindi kasama ang isang pangkat ng mga user na nakikilahok sa isang talakayan na inayos sa isang noticeboard at nagreresulta sa isang desisyon, kahit na ang mga resulta ng talakayang iyon ay hindi maaaring iapela.

Lokal
Tumutukoy sa isang proyektong Wikimedia, kaakibat, o organisasyon. Ang katawagang ito ay karaniwan tumutukoy sa pinakamaliit at pangunahing katawan ng pamamahala (immediate governing body) na naaangkop sa sitwasyon.

Labas ng wiki (Off-wiki)
Karaniwang tumutukoy sa mga espasyong online na hindi hino-host ng Wikimedia Foundation, kahit mayroong mga kasapi ng pamayanang Wikimedia na naroon at aktibong ginagamit ang espasyo. Mga halimbawa ng mga nasa labas ng wiki na espasyo ay ang Twitter, Whatsapp, IRC, Telegram, Discord, at iba pa.

Impormasyong nagbibigay ng personal na pagkakilanlan (Personally identifiable information)
ay anumang datos na nakakatukoy sa isang tiyak na indibidwal. Ang kahit anong pagkaka-alam na magagamit upang matukoy ang isang tao bukod sa iba at maaring magamit para maalis ang pagka-anonymous ng dating anonymous na datos ay maituturing na PII.

Proyekto (proyektong Wikimedia)
Isang wiki na pinapatakbo ng Wikimedia Foundation.

Mga pandiwa na pumapayo (recommendation verbs)
Habang sinusulat ang mga Alituntuning Pagpapatupad (Enforcement Guidelines), isinaalang-alang ng komiteng tagasulat ang mga salitang ‘hinihikayat’ (encourage), ‘maaari’ (may), ‘mungkahi’ (propose), ‘ipinapayo’ (recommend)’, at ‘dapat’ (should) bilang mga udyok. Ihambing ito sa bumubuklod na pandiwa (binding verbs).

Mga kaugnay na espasyo ("related space") na naka-host sa mga plataporma ng third party
Mga website, kabilang ang mga pribadong wiki, na hindi pinapatakbo ng Wikimedia Foundation ngunit kung saan tinatalakay ng mga taga-gamit (users) ang mga usapan tungkol sa mga proyekto na may kaugnayan sa Wikimedia. Kadalasang pinangangasiwaan ng mga boluntaryo ng Wikimedia.

Kawani
Mga sinesweldohan at/o mga kasapi na kawani nakatalaga sa kilusang Wikimedia o mga kontratista ng isang kilusang organisasyon na ang gawain ay kailangan na makipag-ugnayan sa mga kasapi ng pamayanang Wikimedia o sa mga pook ng kilusang Wikimedia (kasama ang mga third party na espasyo tulad ng mga plataporma sa labas ng wiki na nakatuon sa ginagalawan ng kilusang Wikimedia).

Steward
Tignan ang kahulugan sa Meta-Wiki.

Kalahatang umiiral na suliranin o kabiguan
Isang suliranin kung saan mayroong hulma ng hindi pagsunod sa Universal Code of Conduct na may pagkakasangkot ng ilang tao, katukoy-tukoy ang mga may kapangyarihan na karapatan.

Patakaran ng Wikimedia Foundation Office Action
Ang patakaran o ang katumbas nitong successor policy.